Rumfa Journal of Arts Logo
RUMFA Journal of Arts
Current Issue Published: Jun 15, 2026

Vol. 4, No. 2 January (2026)

Theme: Contemporary Explorations in African Arts, Language, and Cultural Resilience

This edition features groundbreaking peer-reviewed research across Arabic literature, Hausa syntax, Islamic jurisprudence, Nigerian colonial historiography, and visual aesthetics in West Africa.

RJA Vol. 4
32 Articles

Table of Contents

ACJOL Indexed • Diamond Open Access • Peer Reviewed
Advance Search
Hausa Pages: 15–38
Open Access (CC BY 4.0)

العدالة السياسية والاجتماعية وأثرها في استقرار الدول عند ابن تيمية وابن خلدون

الدكتور منير ماتو باباقرمي والدكتور موسى لون كاكو
Show Abstract & Keywords

نطلق البحث من الدقولة الدشهورة: "العدل أساس الدلك"، باعتبارىا قاعدة كلية تعبّّ عن سنة إلذية في الاجتماع الإنساني؛ إذ لا تقوم دولة على الظلم وإن كانت مسلمة ،ولا تسقط دولة عادلة وإن كانت غتَ مسلمة. أما ابن خلدون فقد نظر إلى العدل من زاوية عمرانية اقتصادية، ورأى أن الظلم يؤدي إلى فساد العمران لأنو يقتل روح الكسب والإنتاج ويهدم الثقة بتُ الحاكم وا﵀كوم،فهو يجعل العدالة أساس الازدىار الاقتصادي والاجتماعي، كما يجعل الظلم مقدمة حتمية لانهيار الدولة. وتكاملت رؤيتاهما في أن العدل ليس لررد فضيلة أخلاقية أو واجب ديتٍ، بل نظام اجتماعي واقتصادي وسياسي متكامل، تقوم عليو الحياة العامة وتبتٌ بو الحضارة.يتناول البحث دراسةً برليلية مقارنة لدفهوم العدل وأثره في استقرار الدول وقيام العمران من خلال رؤيتي شيخ الإسلام ابن تيمية وعبد الرحمن بن خلدون، بوصفهما من أبرز الدفكرين الذين تناولوا العلاقة بتُ العدالة والسلطة والعمران في الفكر الإسلامي. اعتمد البحث على الدنهج التحليلي الدقارن في تتبع النصوص الأصلية لابن تيمية وابن خلدون، وبرليلها. وقد خلص البحث إلى أن العدل ىو الشرط الأول في استقرار الحكم واستمرار العمران،

16 views 16 DLs 0 cites
Hausa Pages: 100–113
Open Access (CC BY 4.0)

The Portrayal of Hausa norms and Values in Kamal’s Hausa Girl

Anas Kabir Rasheed
Show Abstract & Keywords

The paper examines the perception of Hausa values, norms, and culture as
presented in Kamal’s Hausa Girl, in which the author distorts the nature and
basic norms and values that extensively frame the socio-cultural and religious
attributes of the Hausa community. This is aimed at achieving a predetermined
resolution, using the actress as bait to blacken the image of the Hausa movie
industry as culturally and religiously destructive. The objective of this paper is
to demonstrate how the actress becomes a dupe of textual deception, rather
than being created by it. The paper deploys the ideas of Cultural Materialism in
its analysis of the text. It concludes that Hausa Girl is replete with over
refinement, contradictions, and misrepresentations of the socio-cultural and
religious norms of traditional Hausa society, which had a preconceived
objective. It also manifests how historical factors, political dynamics, and
power struggles between the religious class and the Hausa film industry shaped
the form and content of the text.

Keywords: culture, duping, misconception of Hausa norms and values
22 views 13 DLs 0 cites
Hausa Pages: 114–128
Open Access (CC BY 4.0)

Analysis of Most Common Conceptual Metaphors Used in Boko Haram Discourse

ALHAJI MODU TIJJANI ; IBRAHIM AWWAL & ADAM AL-AMIN ABDULLAHI
Show Abstract & Keywords

This study examines the most frequently used conceptual metaphors by
Boko Haram in their discourse. The study employs Extended Conceptual
Metaphor Theory (Kovecses, 2002) as its theoretical framework. The study
finds that the insurgents frequently use metaphors that are related to self
defence as well as metaphors that concealed their communication which
help them recruit new members for indoctrination. The study concludes that
the insurgents have explored language and create meaning from metaphor
as a weapon for their attacks. The study highlights security relevance as it
revealed how the insurgents manipulate language to perpetrate attacks and
escape attacks. This serves as a veritable source of information on how to
curb the menace. The study also highlights social relevance as it
established a link to bridge the communication gap that exists between the
insurgents and the people of the community.

Keywords: Insurgents, Metaphors, Discourse, Conversation, Conceal.
22 views 20 DLs 0 cites
Hausa Pages: 171–185
Open Access (CC BY 4.0)

Qara Bibiyar Salon Iqtibasi a Waqar Bidi’a ta Malam Sa’adu Zungur

Jibril Shu’aibu Adamu ; Ph.D
Show Abstract & Keywords

Wannan takarda ta qunshi bayanin yadda Malam Sa’du Zungur ya
sarrafa nassi a cikin Waqar Bidi’a. Manufar takardar ita ce qara bibiyar
nassi da fito da shi a cikin Waqar Bidi’a biyo bayan binciken Mainasara
(2018). A wajen gudanar wannan takarda an qara nazartar Waqar Bidi’a
kamar yadda ta zo a cikin Abdulqadir (1974) da kuma Yakubu (1999).
Haka nan an xora wannan takarda a kan hanyar nazarin nassi kamar
yadda masana suka kawo. Wannan takarda ta yi nasarar gano qarin wasu
nassoshi da aka yi amfani da su a cikin Waqar Bidi’a qari ga waxanda
Mainasara (2018) ya gano. Dangane da tsakuren nassi guda uku (3) da
aka gano a binciken Mainasara (2018), wannan takarda ta kuma gano
qarin baitoci uku masu qunshe da tsakuren nassi. Dangane da fassarar
nassi guda huxu (4) da Mainasara (2018) ya gano, wannan takarda ta
kuma gano qarin guda uku (3). Game da abin da ya shafi ishara zuwa ga
nassi, wannan takarda ta kuma gano qarin misali xaya qari ga na
Mainasara (2018) guda uku (3).

Keywords: Sa’adu Zungur, Waqar Bidi’a, Nassi, Tsakuren Nassi, Fassarar Nassi, Ishara ga Nassi.
15 views 20 DLs 0 cites
Hausa Pages: 186–197
Open Access (CC BY 4.0)

NAZARIN JIGOGI DA SALON WASU MARUBUTA QAGAGGUN LABARAI NA KARNI NA ASHIRIN DA XAYA (21)

Lawal Adams ; Hauwa Muhammad Maikudi & Bashir Shehu Ibrahim
Show Abstract & Keywords

An yi wannan nazari ne a kan yadda tunanin marubuta qagaggun labarai a qarni na 21 ya
canza salo yadda ya sha bamban da na qarni na 19 da kuma qarni na 20. Marubuta
qagaggun labarai a qarni na 19 sun fi mayar da hankali ne wajen yin rubuce-rubuce a kan
abubuwan da suka shafi addini da nasiha da jan hankali da bin dokokin ibada da sauransu.
A qarni na 20 kuwa marubuta da yawa sun qaru kuma suka zo da sabon salon rubutu
wanda ya bambanta da qarni na 19. A wannan qarni na 20 marubuta qagaggun labarai sun
fi mayar da salon rubutunsu a kan abubuwan da suka shafi tarbiyya da tsafta da koya
magana da mu’amala da auren dole da saka yara a makaranta, da sauransu. A wannan
qarni aka samu jigon da ake kira ‚Baduniyen Jigo‛. A qarni na 21 rubuce-rubucen
qagaggun labarai ya sake canza salo wanda ya zarta na qarni na 20. Wannan takarda za ta
yi nazari ne kan yadda jigon ya canza salo tare da kawo misalai daga labaran litattafai da
kuma labaran ake sanyawa ta gasa da kuma litattafan Adabin Kasuwar Kano. An kuma
kawo wasu labaran da suka yi nasara a gasar gidauniyar Arc.Ahmed Musa Xangiwa 2022.
An yi qoqarin yin bitar ayyukan da suka gabata wanda suka haxa da ma’anar jigo salo. An
yi amfani da hanyoyin da suka haxa da karance-karance da sauraren da ziyartar xakuna
karatu wanda suka ba da ikon tattara bayanai. An xora wannan nazari kan Ra’in Mukhtar
(2004). An yi qoqarin kawo sakamakon nazarin da kammalawa.

Keywords: Salo; Jigogi; Marubuta; Qagaggun Labarai; Karni; Ashirin Da Xaya
14 views 11 DLs 0 cites
Hausa Pages: 198–207
Open Access (CC BY 4.0)

NAZARIN YADDA MARUBUTA QAGAGGUN LABARAI SUKE AMFANI DA ALJANU DOMIN CIM MA MANUFOFINSU NA WALLAFA

Mustapha Kallamu
Show Abstract & Keywords

Wannan bincike ya yi nazarin yadda marubutan ƙagaggun labaran Hausa suke amfani
da aljanu a matsayin dabarar adabi domin cim ma manufofinsu na wallafa. An duba
yadda ake amfani da aljanu wajen gwada jarumai da isar da saƙo cikin sauri da taƙaita
ko tsawaita labari da taimakon taurari da gina salo da tsoratarwa da kuma bayyana
siffofi da halayen aljanu. An gudanar da binciken ne ta hanyar nazarin wasu zaɓaɓɓun
ƙagaggun labarai kamar Ruwan Bagaja da Magana Jari Ce da Ganɗoki da Aljani Ya
Taka Wuta, tare da amfani da ra’in qyallaro al’ada (Referential Theory of Culture).
Sakamakon binciken ya nuna cewa amfani da aljanu wata dabara ce ta fasaha da
marubuta suke amfani da ita domin sauƙaƙa warware matsalolin labari da gina salo da
kuma jan hankalin masu karatu. Binciken ya kuma tabbatar da cewa aljanu sun
kasance muhimmin ginshiƙi a adabin Hausa tun daga tatsuniyoyi har zuwa ƙagaggun
labarai na zamani.

16 views 15 DLs 0 cites